1. Column Buiten De Bubbel Bezoekt/BDB Bezoekt.
2. Een plek voor iedereen – Happy Place Meknès
3. Traditioneel bouwen voor een betere toekomst – Ecodome Morocco
4. Een Nederlandse Universiteit in Marokko – NIMAR
5. Op bezoek bij oud-collega’s – De Nederlandse Ambassade
6. Reconstructie na de aardbeving van 2023 – VNG
7. Dit smaakt naar meer!

Column Buiten De Bubbel Bezoekt/BDB Bezoekt.

Welkom bij de eerste column van de serie “Buiten de Bubbel Bezoekt”. Deze serie geeft een verdieping aan onze reis en geeft diepte aan de landen die we bezoeken.

In Marokko dipte we onze tenen in het water van de professionele bezoeken voor de missie van Buiten de Bubbel. Waar de ondernemers en organisaties ons vroegen: “Wat komen jullie eigenlijk doen?”, vroegen wij ons precies hetzelfde af. Tja, we hebben een Nederlandse website en een klein Instagram en Facebook-account met minder dan 1000 volgers. En ons doel? We proberen het stereotype in Nederland over Afrika en Internationale Samenwerking te doorbreken. Good luck.

Goed, het doel is duidelijk maar nu nog de ‘hoe’. We hadden in Marokko verschillende bezoeken in de agenda, waaronder twee bedrijven die hebben deelgenomen aan het Orange Corners programma (Happy Place & Ecodome Marokko). We gingen langs bij de Ambassade en bezochten het Nederlands Instituut in Marokko. Daarnaast werden we door VNG uitgenodigd om hun project te bezoeken gericht op de wederopbouw na de aardbeving in het Atlasgebergte.

Een plek voor iedereen – Happy Place Meknès

Tweelingzussen Soumaya en Zakia zagen het concept “Brownies & Downies” in Nederland en dachten: dat kan in Marokko ook! Zonder twijfel heeft Zakia de dappere keus gemaakt om haar stabiele baan opgegeven en Happy Place te openen. Happy Place biedt een werkplek aan mensen als Safae, met autisme maar ook aan andere mensen met een handicap zoals het downsyndroom.  

Met Happy Place helpen ze deze meisjes zelfvertrouwen te winnen en iets meer zelfstandigheid te krijgen. Daarnaast breken ze met Happy Place ook het stigma rond mensen met een handicap, door te laten zien wat zij kunnen. In het begin liepen de zussen hier nog wel tegenaan maar ze ervaren dat mensen met een handicap steeds meer en meer worden geaccepteerd in de Marokkaanse samenleving.

Het idee om werk te creëren voor mensen met een handicap hadden de zussen al langer maar het bleek nog best lastig te zijn om 1. Een goede locatie te vinden en 2. Om de vergunningen te krijgen om open te gaan. Ondanks dat dit idee al wat jaren in ontwikkeling zat en ze de locatie al bijna anderhalf jaar in bezit hebben, konden ze pas een paar maanden geleden open.
Maar wat ziet het er nu prachtig uit en wat was het heerlijk! Zakia en Safae, een werknemer met autisme, hebben voor ons een heerlijke brunch voorbereid.

Je kunt Happy Place vinden via de site en Instagram. Een paar extra volgers zou ze al enorm helpen om hun concept uit te breiden, want die ambitie is er zeker: een Happy Place voor alle steden in Marokko!

Traditioneel bouwen voor een betere toekomst – Ecodome Morocco

Wow, wat waren wij onder de indruk van dit prachtige concept. Youness van Ecodome bouwt huizen op een traditionele manier met lokale materialen en stoot daarbij slechts 10% CO2 uit ten opzichte van de reguliere manier van bouwen. De constructies die hij bouwt zien er daarnaast geweldig uit en de temperatuur worden op een natuurlijke manier gereguleerd. Met de dikke wanden blijven ze in de zomer koel en in de winter warm. De bouwwerken zijn daarnaast aardbeving-bestendig en na de aardbeving in Marokko van 2023 heeft Youness zonder enig eigenbelang zijn concept gedeeld met de overheid voor de snelle reconstructie van huizen in het Atlasgebergte.

Bij het project wat wij bezochten, de Ecolodge Jnane Tingma, wordt dit concept toegepast op een duurzame ecolodge midden in de glooiende heuvels tussen Rabat en Meknes. Deze retraite in de natuur van Marokko is in aanbouw en is compleet met bungalows, restaurant en zwembad. Wanneer het open gaat hebben ze plek voor ongeveer 15 mensen tegelijk maximaal, zodat ze een kwalitatief hoogstaande retraite kunnen voorzien met aandacht voor hun gasten.

Bij dit project wordt gebruik gemaakt van nog een techniek van een Orange Corners ondernemer, namelijk van Green Watech. Het rioolwater van de lodge wordt hierbij op een natuurlijke manier gefilterd tot schoon water, wat gebruikt kan worden voor de irrigatie van hun agricultuur.

Circulariteit en duurzaamheid maar ook weten wat je eet en het ‘opvoeden van stedelingen’ zijn belangrijke uitgangspunten bij deze lodge. Op het erf verbouwen ze hun eigen groente en friet en hebben ze vee voor melk, eieren, kaas en vlees voor in het restaurant. Alles is lokaal en tijdens een verblijf zullen ze (vrijwillige) activiteiten op de boerderij aanbieden om te zien waar melk vandaan komt en hoe jam gemaakt wordt. Het hele proces van het land tot op je bord is hier te ervaren.

Wij hebben al mogen proeven van de retraite ervaring. door verse Kumquat uit de boom te eten, daarnaast kregen we uiteraard heerlijke thee (van munt uit de tuin) en huisgemaakte Marokkaanse cake en pannenkoeken. Onder het genot van de thee en een koffie met gember en kaneel raakten we aan de praat over onze overeenkomsten. Wat blijkt? De broer van de eigenaresse woont in Etten-Leur, waar ze meerdere keren op bezoek is geweest!

Met een zak vol verse citroenen en kumquat uit de boom zijn we weer op pad gegaan, met de belofte dat we terug zouden komen of elkaar weer zouden treffen in Nederland.  

Ook de lodge heeft echter problemen gehad met vergunningen, maar met een beetje geluk kunnen ze dit voorjaar open. Wij gaan er zeker naartoe wanneer het open is en houden jullie op de hoogte wanneer het zover is!

Je kan het ook volgen via Instagram.

Een Nederlandse Universiteit in Marokko – NIMAR

Het Nederlands Instituut in Marokko is een soort dependance van de faculteit Geesteswetenschappen van de Universiteit Leiden en functioneert onder de Nederlandse ambassade. Het NIMAR biedt bachelor- en masterprogramma’s aan voor studenten uit van Nederlandse HBO scholen en universiteiten. Daarnaast bieden ze een plek aan voor wetenschappelijk onderzoek, verspreiden ze kennis over Marokko en de regio voor de overheid, bedrijven, NGO’s & journalisten, organiseren ze studiereizen en verzamelen ze een complete bibliotheek aan boeken en onderzoeken over Marokko en de Arabische wereld.

We werden bij het NIMAR ontvangen door hoogleraar Leon Buskens, Directeur van het NIMAR. We vielen met onze neus in de boter want we mochten direct een college volgen over de geschiedenis van Marokko en het ontstaan van de cultuur in vogelvlucht. Jaspers eerste universitaire college en voor Irene als alumni van de Universiteit Leiden en zoete herinnering.

Leon heeft ons daarnaast meegenomen in de belangrijke rol die het NIMAR speelt. Omdat het in de diplomatie belangrijk is om een goede relatie te hebben biedt een instituut als het NIMAR een mooie brug tussen Nederland en Marokko. Het feit dat Nederland studenten de mogelijkheid biedt naar Rabat te gaan om te leren over de talen, culturen, religies en samenlevingen van Marokko is natuurlijk goed voor de relatie.

Het NIMAR heeft voornamelijk Marokkaanse docenten in dienst en stimuleert de culturele uitwisseling tussen de studenten van Nederlandse onderwijsinstellingen en Marokkaanse studenten, docenten en gastgezinnen. De studenten die wij hebben gesproken waren net aan hun semester begonnen en zaten vol enthousiasme om meer over het land te leren en de relatie tussen onze beide landen te versterken.

Zelf student en geïnteresseerd in de mogelijkheden? Kijk dan op de site van het NIMAR.

Op bezoek bij oud-collega’s – De Nederlandse Ambassade

Marokko was ook het eerste land waar we een ambassade hebben bezocht. We werden ontvangen door medewerkers van de politieke & culturele afdeling van de ambassade, die ons meer konden vertellen over de rol, werkzaamheden & taken van de ambassade.

De ambassade in Marokko is een van de grootste Nederlandse ambassades in Afrika met ongeveer 60 medewerkers. Dit hoge aantal komt ook zeker door de consulaire afdeling, die zich voornamelijk bezighoudt met Nederlanders in Marokko en Marokkanen die naar Nederland willen komen. Daarnaast hebben ze meerdere afdelingen waaronder de politieke, economische en culture afdeling.

Op het moment is de relatie tussen Nederland en Marokko goed, ondanks sommige bekende uitspraken van de PVV. Marokko hecht er vooral veel waarde aan dat andere landen zich niet bemoeien met de gang van zaken IN Marokko. Daarbuiten maakt het eigenlijk niet veel uit. Nederland heeft daarbij veel handelsbetrekkingen met Marokko wat de relatie ook versterkt.

We kijken er naar uit om de verschillen te zien tussen alle ambassades die we gaan bezoeken. Omdat Marokko een grote economie is en relatief ontwikkelt heeft Nederland geen grote ontwikkelingsprojecten in Marokko. Dit is anders in sommige landen die we nog gaan bezoeken. We kijken daar ontzettend naar uit & altijd leuk voor Irene om (onverwacht) oud-collega’s tegen te komen. Dank voor de gastvrijheid!

Reconstructie na de aardbeving van 2023 – VNG

VNG International, een relatief onbekende organisatie, is de internationale tak van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. Binnen VNG werken de Nederlandse gemeentes samen om beter op elkaar af te stemmen en van elkaar te leren. VNG International werkt samen met lokale gemeenten in het buitenland met hetzelfde doel: het uitwisselen van kennis. Lees hier meer over VNG International.

VNG International heeft meerdere projecten in het buitenland waarbij ze op lokaal niveau bijdragen aan de ontwikkeling van bijvoorbeeld bevolkingsregistratie, lokale belasting en digitalisering van systemen. Niet heel sexy maar ontzettend belangrijke faciliteiten voor de ontwikkeling van een bijvoorbeeld een sterkere economie & infrastructuur.

Naast deze projecten heeft VNG een speciaal project in Marokko. Zoals velen weten is Marokko in 2023 getroffen door een verschrikkelijke aardbeving. Hierbij zijn bijna drieduizend mensen overleden en nog duizenden mensen gewond geraakt. Het epicentrum lang zo’n 80 kilometer van Marrakesh in het Atlasgebergte, en vrijwel alle huizen gebouwd van aarde en enkele van steen zijn ingestort. Omdat de aardbeving in de nacht plaatsvond overviel deze mensen in hun slaap, veel mensen konden daardoor niet tijdig uit hun woning komen. Lees hier meer over de aardbeving.

Direct na deze ramp kwamen de Nederlandse gemeentes in actie, er werd geld ingezameld voor de reconstructie van de gemeentes die het hardst zijn getroffen. Dit geld van de Nederlandse Gemeentes werd voor 20% aan het Rode Kruis gedoneerd voor directe noodhulp aan de slachtoffers.

Het grootste deel van het geld wordt gebruikt voor de wederopbouw van gemeenschappelijk faciliteiten zoals het gemeentehuis, de hammams en de centrale markt. Hierbij wordt gebruik gemaakt van een ecologische manier van bouwen. Wij bezochten een constructieplaats waar dezelfde manier van bouwen wordt toegepast en leerden hoe deze gebouwen aardbeving bestendig zijn en gemaakt van lokale materialen. Omdat de lokale bevolking echter wantrouwig is tegenover deze bouwstijl heeft het project enorme vertraging opgelopen. Dit wantrouwen is goed te begrijpen als je ziet dat vrijwel alle aardehuizen zijn ingestort en veel stenen constructies nog rechtstaan in het getroffen gebied.

En ook hier merk je dat de bureaucratie veel goede bedoelingen in de weg zitten. De bouw is nog niet gestart omdat de vergunningen nog niet rond zijn. Volgens de Marokkanen hebben zij deze bureaucratie van de Fransen geërfd, wat ons best logisch in de oren klinkt na onze tijd in Frankrijk.

Nu anderhalf jaar na de beving hebben wij dit gebied bezocht en de schade is nog altijd pijnlijk zichtbaar, ondanks dat er ook veel nieuwe constructies te zien zijn. Grote rotsblokken en puin langs de weg en ruïnes in dorpen blijven pijnlijke zichtbare herinneringen aan deze ramp. We hopen dat met de hulp van het VNG-project deze gemeentes zo snel mogelijk hersteld zijn en de mensen door kunnen met hun leven.

Dit smaakt naar meer!

Wij vonden het ontzettend interessant om op deze manier Marokko te leren kennen. We waren onder de indruk van het ondernemerschap en de gastvrijheid in het land. Het is nu ook beter te begrijpen waarom sommige dingen helaas vertraging oplopen. Het is interessant om internationale samenwerking door een andere lens te zien, persoonlijker en ook met een kritische blik – zonder gezien te worden als onderdeel van de Nederlandse overheid (en dus als geldverstrekker). We kijken uit naar onze volgende bezoeken in de landen die nog komen!