DE WERELD VAN CACAO

Om eerlijk te zijn, schrijven over de wereld van cacao is best lastig. De cacaosector is namelijk een enorm ingewikkelde wereld van cacaoboeren, cacaoverwerkers, cacaoproducenten en veel andere spelers. Hoe complex deze markt precies is, werd duidelijk tijdens ons bezoek aan JS Cocoa in Zaandam, een cacaoverwerker in Nederland.

Waarom schrijven we er als Buiten de Bubbel dan toch over? Omdat veel Nederlanders, net als wij, zich niet realiseren wat de enorme rol van Nederland in de wereld van cacao is. Nederland is namelijk de grootste cacaoverwerker ter wereld , wat in eerste instantie best vreemd is. We hebben in Nederland niet het juiste klimaat voor cacaoplantages en we staan ook niet bekend om onze Nederlandse chocolade… maar daarover zo meer!

Eerst even terug naar afgelopen vrijdag, toen we op bezoek waren bij JS Cocoa in Zaandam op uitnodiging van directeur Pieter Schulting. Hier hebben we in de cacaofabriek gezien hoe de cacaobonen uit West-Afrika worden verwerkt tot cacaopoeder, cacaoboter en cacaomassa. Deze producten zijn bestemd voor onze chocolade, chocoproducten en zelfs cosmetica. Daarnaast hebben we geleerd over de verschillende uitdagingen in de huidige cacaomarkt.

JS Cocoa verwerkt de ‘buitenboontjes’; dit zijn de cacaobonen die wat mankementen hebben, zoals te hoge zuren, een te kleine, platte of vreemde vorm, of aan elkaar geplakte bonen. Deze bonen zijn een restproduct dat de grote cacaoverwerkers liever links laten liggen, omdat het verwerken ervan extra stappen in het verwerkingsproces kost. Door deze bonen te gebruiken, helpt JS Cocoa de verspilling van bruikbare restproducten tegen te gaan. Daarnaast ontvangen de cacaoboeren in Ivoorkust en Ghana gewoon betaling voor dit restproduct dat normaal gesproken wordt weggegooid, een win-win!

Een ander Nederlands bedrijf dat zich richt op een restproduct van de cacao-industrie is Kumasi Drinks. Ook zij denken Buiten de Bubbel en maken heerlijke producten van de pulp van de cacaovrucht!

Dit soort oplossingen voor restproducten zijn erg waardevol voor cacaoboeren, vooral nu, aangezien de hele cacao-industrie momenteel met grote uitdagingen kampt. De prijs voor cacao is op dit moment op een historisch hoog niveau. Om daar een beeld bij te geven, staat hieronder een tabel met de stijging van de prijzen voor een ton cacaobonen.

Er zijn meerdere oorzaken aan te wijzen voor deze enorme prijsstijging:

• Dankzij verschillende partijen zoals Fairtrade en Tony Chocolonely, die opkomen voor eerlijke lonen voor cacaoboeren en slaafvrije chocolade, is het inmiddels bij bijna iedereen bekend dat deze boeren vaak niet goed betaald worden voor hun cacao. De cacaoboeren in Afrika moeten het vaak doen met maximaal een paar hectare, wat met geluk ongeveer een halve ton cacao oplevert.
• Dit heeft meerdere consequenties:
  • De kinderen van de cacaoboeren en jongeren in West-Afrika zoeken liever ander werk, bijvoorbeeld in de steden, omdat het niet aantrekkelijk is om de cacaoplantages over te nemen. En heel eerlijk, would you? De gemiddelde leeftijd van cacaoboeren in West-Afrika ligt daarom ver boven de 50. Dit draagt bij aan de onzekere toekomst van de cacaoproductie.
  • Deze boeren hebben niet genoeg geld om te investeren in nieuwe cacaobomen. Een cacaoboom produceert ongeveer 25 jaar lang goede cacaovruchten; daarna neemt de productie af. De leeftijd van de meeste cacaobomen ligt momenteel rond de 45, en de productie van deze bomen wordt kunstmatig in stand gehouden door fertiliserende middelen en pesticiden, waarvoor ook niet genoeg geld is.
• In de afgelopen jaren hebben Ivoorkust en Ghana daarnaast te kampen met een verwoestend virus onder de cacaoplanten, namelijk het Cacao Swollen Shoot Virus Disease (CSSVD). In een poging om dit te bestrijden, zijn inmiddels 40% van de cacaobomen gekapt. Ook klimaatverandering en steeds minder voorspelbare weersomstandigheden zijn een bedreiging voor de cacao oogst.

Bijna 60% van de cacao ter wereld wordt verbouwd in Ivoorkust (ongeveer 40%) en Ghana (ongeveer 20%). Als het daar misgaat, hebben wij straks geen chocolade meer. Tijd voor verandering dus!

Door de grote rol die Nederland speelt in de cacaosector, draagt Nederland ook een grote verantwoordelijkheid voor het verduurzamen van deze sector. In dat licht bestaat er in Nederland een publiek-private partnerschap genaamd DISCO – Dutch Initiative on Sustainable Cocoa. Klinkt gezellig maar is vooral heel belangrijk om de leefbaarheid voor de cacaoboeren te verbeteren en de sector te verduurzamen. Ook JS Cocoa is aangesloten bij DISCO.

Hoe komt Nederland aan die grote rol in de cacao? Het antwoord hierop ligt in het koloniale verleden, zoals vaak het geval is in Nederland. Al eeuwenlang worden cacaobonen naar Nederland verscheept en verwerkt in de Zaanstreek. Dit verwerkingsproces vond vroeger plaats in de nu wereldberoemde molens op de Zaanse Schans.

Toch klinkt het omslachtig om dit belangrijke deel van de cacao keten in Nederland te houden. Daarom vindt er op dit moment een omslag plaats en kijkt ook JS Cocoa naar de mogelijkheden om dit deel van de productieketen te verplaatsen naar de landen waar de cacao verbouwd wordt. Landen als Ivoorkust en Ghana willen zelf ook graag een groter deel van de productieketen naar zich toetrekken. Dit zou namelijk een belangrijke (economische) ontwikkeling kunnen zijn voor deze landen.

Om meer te leren over de wereld van cacao, gaan wij tijdens onze reis op bezoek bij het begin van de productieketen in West-Afrika. Tijdens ons bezoek in Ivoorkust en/of Ghana krijgen we te zien hoe de cacaoboontjes in de fabriek in Zaandam daadwerkelijk verbouwd worden en we nemen jullie daar graag in mee. Hier gaan we kijken hoe het er op de plantages aan toegaat, hoe zo’n cacaovrucht eruitziet, en met een beetje geluk zijn we precies op tijd voor de oogst!

Wil je het vervolg op de wereld van cacao niet missen? Abonneer je dan onderaan de pagina op onze nieuwsbrief en volg ons via de Buiten de Bubbel socials.

LEES NU HIER DE WERELD VAN CACAO: HET VERVOLG

Hartelijk dank aan Pieter en JS Cocoa voor deze leerzame dag in Zaandam, en mogelijk zien we elkaar weer op het Afrikaanse continent!