Weet je nog dat wij in januari in de Zaanstreek bij JS Cocoa, een cacaoverwerkingsfabriek, op bezoek zijn gegaan? Een belangrijke stap om meer over de cacaosector leren, het grootste deel van alle cacao in de wereld wordt namelijk in Nederland verwerkt. Over dit bezoek en de achtergrond van de cacaomarkt lees je hier meer.
In Ivoorkust en Ghana, waar maar liefst 60% van de cacao ter wereld vandaan komt, hebben we ons verder verdiept in de wereld van cacao, namelijk bij het begin.
Laten we beginnen bij het proces van plantje tot cacaoboon. En dan kan ik wel dubbel werk gaan verrichten maar eigenlijk geeft deze post daar heel mooi inzicht in:
Wat iets minder duidelijk is, is hoe de cacaosector in Ghana en Ivoorkust werkt. En dat is nog best ingewikkeld om uit te leggen. Hier een bottom up uitleg:
- Ter eerste heb je de cacaoboeren. De meeste boeren hebben een kleine plantage van rond de 1 à 2 hectare. Deze plantages worden vaak in de familie overgedragen, het is niet zo makkelijk om uit het niets met een cacaoplantage te beginnen of er een te kopen.
- De grote jongens (Nestle, Cargill etc.) hebben geen zin/tijd om rechtstreeks met duizenden boeren samen te werken, daarom zijn er coöperaties opgericht waaronder de boeren zich verzamelen. Deze coöperaties werken samen met de boeren en hebben vaak in het veld weer aangewezen ‘agents’ die in een kleinere regio een groepje cacaoboeren vertegenwoordigd. In sommige gevallen is deze agent ook zelf een van de cacaoboeren.
- Dan volgt de bemoeienis vanuit de overheid. In Ivoorkust bepaalt de regering de cacaoprijs, dit is het geld dat de boer voor de cacao moet krijgen. Dit gebeurt in Ghana ook door de Cocoa Board, beter bekend als Cocobod. Het ligt daar echter nog iets ingewikkelder, alle cacao moet namelijk via Cocobod worden verhandeld. Alle cacao voor export moet dus aan Cocobod verkocht worden en kan dan weer worden teruggekocht door de buitenlandse importeur.
- En dan: de inkopers van cacao. Ik noemde al een paar keer de grote jongens. Denk dan aan partijen als Cargill, Nestle of Mars. Dit zijn de grote bedrijven waarbij winst voorop staat (can you blame them…).
Het grootste problemen in cacao sector is dat de boeren hun leven niet kunnen onderhouden van enkel cacao verbouwen, ondanks dat chocolade een duur luxe product is. Alle winst gaat namelijk naar de regering en de grote jongens. Veel cacaoboeren leven ver onder de armoedegrens en moeten het met een paar cent per dag doen. Dit zorgt weer voor een opstapeling aan andere problemen in de cacao sector:
- Jongeren willen geen cacaoboer worden (want geen winst) dus plantages raken in verval, de gemiddelde cacaoboer is 45+.
- Er is geen geld om te investeren in nieuwe bomen, maar de oude bomen produceren steeds minder of gaan dood door een heersend virus.
- Er wordt constant gesjoemeld door cacao van andere landen (Togo, Liberia, Guinee, Nigeria) of andere plantages van de buren aan de oogst toe te voegen, omdat de prijs in Ivoorkust bijv. op dat moment beter is.
- Zo wordt de cacao bijna onmogelijk om te traceren en kunnen andere misstanden zoals slavernij en kinderarbeid nooit worden uitgesloten.
Maar gelukkig vinden er ook een hoop positieve ontwikkelingen plaats op het gebied van cacao & daar wilden wij in Ivoorkust en Ghana juist meer van zien. Hier vind je een selectie van deze duurzame succesverhalen in de cacaosector:
We zijn langsgegaan bij CADESA, die in samenwerking met Nederland een chocoladefabriek aan het bouwen zijn. Hierdoor zullen ze i.p.v. rauwe producten straks ook verwerkte cacaomassa kunnen verkopen en exporteren, de waarde wordt daarmee in Ivoorkust toegevoegd en blijft waar het hoort!
We gingen langs bij Tony Chocolonely’s Open Chain in Ivoorkust en bij de cacaoboeren van Tony’s in Ghana, waar we meer hebben geleerd over échte slaafvrije chocolade maar ook over de uitdaging om de herkomst van elke cacaoboon goed in kaart te brengen.
We dronken als verkoeling de sapjes van Kumasi drinks (in Nederland in de supermarkt te krijgen!) wat gemaakt wordt van de cacaovrucht, een restproduct van de cacaosector & heerlijk van smaak. Zij zorgen hiermee voor een extra inkomen voor de cacaoboeren.
We bezochten Fairafric, de allereerste 100% Afrikaanse chocolade. Deze cacao verlaat Ghana pas als eindproduct, het hele proces vooral vind in Ghana plaats. Een manier om de winst van de rauwe grondstoffen tot eindproduct in eigen land te houden.
En we bezochten als kers op de taart Resigha in Ghana, een dochterbedrijf van JS Cocoa. Zij kopen de ‘buitenboontjes’, een restproduct van de cacaosector wat JS Cocoa in Zaandam kan verwerken tot bruikbare producten. Door het kopen van dit restproduct zorgt ook JS Cocoa voor een extra inkomen voor de cacaoboeren.
Meer uitgebreide verslagen over deze bezoeken lees je in: BDB BEZOEKT: GHANA en BDB BEZOEKT: IVOORKUST.
Allemaal mooie initiatieven om de cacaosector te verduurzamen, maar er is nog een hele lange weg te gaan. Het is bizar om te bedenken dat een luxeproduct als chocola van zo ver moet komen, er is weinig controle en er zijn ontzettend veel misstanden in deze sector. Zoals Jasper en ik het noemen: Er kan nog ontzettend gecowboyed worden binnen de cacao. Er zijn soms tijdelijke maatregelen, zoals de cacaoprijs omhooggooien voor een paar jaar, maar nog weinig duurzame lange termijn oplossingen. Nederlands, als de grootste verwerker van cacao TER WERELD heeft hier een belangrijke rol in te spelen.
Buiten de Bubbel 
Plaats een reactie